بقعه امامزاده زيد و آرامگاه لطفعلي خان زند

سومين بقعه متبرکه شهر تهران از نظر قدمت تاريخ موجود در آن بقعه امامزاده زيد است که در مرکز بازار تهران و د رانتهای جنوبی بازار بزازها به نام بازار امير قرار دارد .اين بقعه به طوری که از تاريخ صندوق قديمی آن (902ه)بر می آيد ،پيش از دوران سلطنت سلسله شاهان صفويه در تهران داير بوده است .بر روی اين صندوق دو حاشيه افقی يکی در قسمت بالای چهار ضلع صندوق و ديگری در پايين آن تعبيه شده است . حاشيه بالايی حاوی کتيبه ای است که آن زا به خط ثلث به طور برجسته منبت کاری کرده اند و مشتمل بر دو آیه اول آيه الکرسی است.در رابطه با نسب آن بزرگوار ،يک نظر اين است که ايشان حسنی و از اولاد حسن المثنی و پسر عموی حضرت عبد العظيم (ع)از احفاد امام حسن مجتبی (ع) است،امام در شجره نامه آن حضرت آمده که وی از فرزندان يحيی بن زيد بن علی بن الحسين است.غير از صندوق روی مرقد مطهر ،ساير قسمتهای بقعه امامزاده زيد تماما از آثار دوره قاجاريه است .بنای صحن و ايوان و حجرات در زمان سلطنت ناصر الدين شاه احداث گرديده ،و در داخل بقعه بر روی در خاتم که ميان ايوان و حرم قرار دارد ،دو تاريخ 1297 و 1309 خوانده می شود.اين دو تاريخ در پايان دو کتيبه کاشی

 نيز نقش شده و معرف تعميرات بنا در قرن 13 ه است . مقبره لطفعلی خان زند از سرداران دوره زنديه که بر روی آن سنگ مرمری به نام وی نصب شده ،در ايوان جنب بقعه قرار دارد . کاشيکاری گنبد و تجديد تعمير ايوان و آيينه کاری رواق و حرم و مقبره جنب آن در خلال سالهای 1315_1316 ش انجام يافته است .صحن قبلی اين بقعه امروزه به مدرسه تبديل شده است .