سلوکیان به برکت حمله اسکندر به ایران بر مسند قدرت ایران و سوریه نشسته اند و فرهنگ و اخلاق ایرانی را به یونانی تغییر دادند .  در سال 250 قبل از میلاد با ورشکستگی سلوکیان در جنگها و سیاستهايشان ضمینه را برای حکومتی برخواسته از فرهنگ ایرانی فراهم ساخت تا بار دیگر ایران توسط ایرانیان اصیل اداره گردد . پارت نام یکی از اقوام کهن ایران بود که از مدتها پیش در خراسان سکنی گزیده بودند. آنان از نژاد خالص ایرانی بودند - آداب و رسوم ایرانی داشتند و پیرو آئین یکتا پرستی مزدایی بودند و به همین دلیل توده مردم به سوی آنان گرویدند و آنان را حمایت کردند . آنان از تعصب بیجا دوری میکردند . پارتها در دوره تسلط یونانیان و رومی ها به زبان پهلوی سخن میگفتند .آنان علیه سلسله سلوکی قیام کردند و سلسله شاهنشاهی اشکانیان ( Arsacides  ) را که برخواسته از سنت دیرینه ایران بود پایه گذاری نمودند . اشکانیان از سال 247 قبل از میلاد تا 224 میلادی ( در حدود 470 سال )  بر ایران حکوکت کردند .

شرح پادشاهی اشکانیان و جنگهای آنان برای حفظ کیان ایران زمین :

شاهزادگان قوم پارت یعنی اشک ( آرزاس ) و مهرداد ( میترادات ) در حدود سالهای 140 تا 129 قبل از میلاد نه تنها ایران را از زیر یوق یونانیان رها ساخند بلکه بابل را به زیر چتر پادشاهی ایران قرار دادند . فرمانده پارت که شخصی به نام تیرداد و برادر و جانشین اشک بود خود را پادشاه ایران خواند و به همین دلیل به نام اشکانیان لقب گرفتند . سپس میترادات اول یا همان ( مهرداد ) پادشاه اشکانی بر اثر شایستگی های بیشماری که از خود نشان داد و افتخاراتی که برای ایران کسب کرده بود به مهرداد کبیر مشهور شد . وی سراسر ایران غربی را تصرف کرد و خود را به خلیج فارس رساند و از آنجا به سال 140 پیش از میلاد خود را به بابل که توسط کورش کبير فتح شده بود رساند  . سلوکیان به دلیل اهمیت ویژه بابل مقاومت بسیاری کردند ولی در نهایت مهرداد آنان را شکست داد و پادشاه سلوکیان را اسیر کرد . 10 سال بعد از آن دوباره سلوکیان لشگرکشی را آغاز کردند . در اوایل جنگ  پیروزی از آن سلوکیان شد ولی آخر کار فرمانده آنان مقتول شد و شکست خوردند . آخرین مدرکی که از سلوکیان در بابل بدست آمده است به سال 130 پیش از میلاد است . پارت های ایرانی بعد از شکست سلوکیان رو به سمت مغرب نهادند و در امتداد رود فرات بالا رفته و در سال 124 قبل از میلاد در انحناء رود مزبور مستقر شدند . اشکانیان در سالهای نخست مدام در حال مبارزه با دشمنان خارجی بودند . در مغرب با یونانیان باختران میجنگیدند و در شمال دائما مجبور به دفع حمله عشایر دشت های شمالی بودند . این قبایل مردمانی گستاخ و جنگجو بودند که به " ساس ها" معروف بودند . در بابل هم اشکانیان با شورش های مردم آنجا مواجه بودند . با تمام این مشکلات اشکانیان ارتش نظامی منظم و نیرومندی را تشکیل داد که از بدو شروع کمانداران باتجربه ای را برگزید . سوارکاران زبده ای را انتخاب کرد . سپس دولت مقتدر اشکانیان پست های مهم و نظامی دولت را در اختیار ایرانیان اصیل گذاشت و دست یونانیان را از ایران کوتاه کرد . آنان تیسفون را که در حوالی بغداد بود پایتخت سلطنتی خود قرار دادند . به این ترتیب امپراتوری عظیم ایران که به دست اسکندر منهدم گشته بود بار دگر قد علم کرد . آنان به مقتضای زمان مجبور بودند تا خود را دوست یونان معرفی نمایند و حتی در سکه های اشکانی که بدست آمده است خود را طرفدار یونانیان معرفی کردند ولی آنان در باطن به اندیشه ایران بدون بیگانگان اعتقاد داشتند . یکی از شهرهای متمدن آن روزگار "دورا" نام داشت . دورا در کنار فرات وسطی واقع بود و تا سال 165 قبل از میلاد یک شهر کاملا یونانی بود . که پس از روی کار آمدن اشکانیان مراحل ترقی و پیشرفت را به سرعت تمام طی کرد . در عرض 50 سال اخیر باستانشناسان امریکایی و فرانسوی ابنیه های باشکوهی از دل خاکهای آنجا بیرون کشیدند . فرسک ( نقاشی آب و رنگ روی گچ خشک نشده ) های زیبای کلیمی و میترایی بسیاری از این شهر بدست آمد که همه نشان از هنرهای این سلسله دارد . راه کاروان رو دامنه های پالمیر که به جاده ابریشم متصل میشد اکثرا شاهد دلاوری های اشکانیان بود . اشکانیان ثابت کردند که مدافعین و وفاداران به ایران هستند و از آن پس هر بار به محض اینکه رومیان قدم فراتر از "فرات" میگذاشتند و درصدد تصرف بین النهرین بر می آمدند با مقاومت شدید اشکانیان روبرو میشدند که در اکثر موارد ارتش ایران پیروز بیرون می آمد . در ژوئن  سال 53 میلاد لشگر " اورد " اشکانی که به رهبری فرماندهی لایق و شایسته ای به نام " سورنا " اداره میشد ارتش کراسوس یکی از حکام  ثلاثه  را در هم شکست . سورنا با ارتش کوچک خود 40 هزار تن از افراد لشگر کراسوس را محاصره کرد . ارتش روم در اثر گرما به جان آمدند و از دیدار رژه نظامی ارتش ایران به رهبری سورنا که غرق در لباسهای پولادین بودند وحشت زده شدند . زره پوشان ارتش ایران به رومیان حمله کردند و بهترین سپرهای رومی نتوانست مانعی در برابر تیراندازان خبره ایرانی شود . در سال 36 قبل از میلاد آنتوان حاکم دیگر روم  لشگر کشی بزرگی به " آتروپاتن "  یا آذربایجان کنونی انجام داد و در نهایت از فرهاد چهارم پادشاه اشکانی شکست سختی خورد . بعد از آن " تراژن" امپرطور کبیر روم در سال 116 میلادی به فکر تسخیر امپراتوری اشکانیان افتاد و روانه تیسفون شد و حتی تیسفون پایتخت ایران را هم تصرف کرد ولی نتوانست وارد مرزهای کنونی ایران شود این امر تا دو سال به طول انجامید که بعد از او جانشینش "هادرین" بر اثر قیام مردمی که متشکل از  سامیها و ایرانیان بود و با کمک دولت اشکانی همه آنان را بیرون کردند و دوباره مرزهای ایران به مرز قبلی خود بازگشت . قلمرو اشکانیان با امپراتوری بزرگ دیگری که کاملا ایرانی بود به نام "امپراطوری هندوسکایی یا کوشان" همسایه بود . این دو امپراتوری تشکیل دهنده کل خاورمیانه بودند که هر دو ایرانی و دارای اصالت ایرانی بودند ( به سالهای 140 تا 140 میلادی ) .  در اواخر دوره اشکانیان سراسر ایران و از قفقاز تا باختران و بلخ و شوش و اکباتان و بغداد و تیسفون و بابل و سوریه  به تصرف آنان درآمده بود و آنان خود را جانشین هخامشیان معرفی نمودند . پسندیده است مطلبی را که چندی پیش در سایت های باستانی و حتی روزنامه و مجلات دولتی ایران در باره کشف برق توسط اشکانیان به چاپ رسید است را در اینجا بیاورم :

کشف کوزه جریان برق در زمان پادشاهی اشکانیان در بغداد :

به گفته روزنامه ها و مجلات ایران در سال 1938 ترسایی یک باستانشناس آلمانی به نام " کونیگ " موفق به کشف یک ظرف 13 سانتیمتری در زیر خاک بغداد گشت . بعد از فتوحات گسترده پادشاهان هخامنشی ایران به بیش از 28 کشور تنبدیل شده بود . در زمان اشکانیان مرزهای ایران کمی عقب نشینی داشت ولی همچنان چندین کشور بزرگ منجمله عراق ( تیسفون و بغداد ) از آن ایران بود . حتی در زمان یزدگرد سوم که آخرین پادشاه ساسانی بغداد و مدائن جزوی از ایران بودند و محل زندگی پادشاه ایران همچنین پایتخت آنان . این کوزه دارای یک سیلندر مسی و یک میله آهنی بود که سر این میله از ظرف بیرون زده بود و داخل شیشه به صورت قیرگونی ( ایزولاسیون ) بوده است . او این ظرف عجیب را در حفاری های انجام شده در حومه بغداد بدست آورد . جالب آنکه بقایای اسید ها و رطوبتهای داخل کوزه همچنان بعد از گذشت 2200 سال مشاهده میشود که نمایانگر فعل و انفعالات الکتریکی بوده است . باستانشناسان این ظرف را قدیمی ترین باطری جهان نامیدند . بعد از آزمایشات انجام شده کوزه دیگری را مشابه آن ساختند و به میزان 2 ولت از آن خروجی برق گرفتند . این قشیه فرضیه کشف برق توسط "الکساندرو ولتا" مردی که در سال 1800 باتری و برق را اختراع کرد به کلی باطل نمود . و برزگ زرین دیگری از سرزمین کهن پارس و بزرگان ایران زمین گشوده شد .  

سقوط و از هم پاشیدگی اشکانیان

 در اواخر شاهنشاهی اشکانیان  به دلیل ضعف خانوادگی و تضعیف نظامی بر اثر جنگهای مداوم با رومیان  قدرت را به دست ساسانیان که یکی دیگر از شاهنشاهی های پر افتخار تاریخ ایران است دادند و آنان امپراتوری بزرگی از ایران بنا نهادند . در پایان سلسله اشکانی در سال 22۴ میلادی هیچ یک از دو امپراتوری بزرگ تاریخ یعنی ایران و روم موفق به صلح نشدند و همواره ارمنستان صحنه نبرد ایندو کشور بود . زیرا اشکانیان که روح ایرانی گری و وطن پرستانه داشتند مایل بودند تا مرزهای از بین رفته شاهنشاهی ایران در زمان هخامنشیان را دوباره پس بگیرند  و از آن رو رومیان که پیرو اسکندر بودند مایل بودند راه او را ادامه دهند و آسیا را فتح کنند و مالک جهان شوند تا آرزوی دیرینه اسکندر تحقق یابد . از این رو هیچکدام موفق به صلح با هم نشدند و جنگهای آنان در زمان ساسانیان نیز ادامه داشت .